Gỏi cá trích, bún quậy và những món nước của đảo

VnExpress (2005) kể ngày trước dân Phú Quốc làm gỏi từ nhiều loại cá: cá nhồng, cá bớp, cá đục, cá nù, cá trích; về sau cá trích được chuộng nhất. Cục Du lịch Quốc gia xếp gỏi cá trích vào nhóm đặc sản hải sản của đảo.

Làm theo cách truyền thống

Cá trích tươi bỏ đầu, rút xương, lạng thành hai miếng phi lê, ướp lạnh rồi trộn giấm. Giấm truyền thống lên men từ ổi chín; nhiều nơi thay bằng chanh. Cá trộn cùng dừa nạo, hành tím, ớt sừng, rau răm. Đĩa gỏi dọn kèm bánh tráng, rổ rau rừng (đọt bứa, bằng lăng, kim cang, trâm ba vỏ… tùy mùa) và chén nước chấm.

Cuốn và chấm

Về mùa cá trích, nguồn chưa thống nhất: Báo Pháp luật Việt Nam (2017) viết có cá quanh năm, VietNamNet (2015) nói mùa hè là lúc cá nhiều. Theo Báo Văn Hóa (2019), người địa phương hay ăn gỏi cá trích ở khu Bãi Kem, nam đảo.

Hai nguồn báo chí nói khác nhau. VnExpress (9/2024) gọi bún kèn là món gốc Khmer, đặc sản Hà Tiên, nấu từ cá nhồng, cá rựa, cá lẹp vàng với nước cốt dừa, ăn kèm xoài, rau, tôm khô. Báo Pháp luật Việt Nam (2017) xếp bún kèn vào đặc sản Phú Quốc, nước dùng từ cá với nước cốt dừa, sả, ngũ vị hương, ăn kèm gỏi đu đủ xanh, giá, rau và nước mắm chua ngọt.

Ban biên tập không chọn bên. Cách mô tả an toàn là món gốc Khmer phổ biến ở vùng biển Tây, có ở cả Hà Tiên và Phú Quốc; bản ở đảo thường nấu bằng cá biển.

• Trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai hoặc cho con bú, người cao tuổi, người suy giảm miễn dịch: nên tránh, theo khuyến cáo của Vinmec.
• Bạn chỉ ở đảo một hai ngày và không quen ăn đồ sống: rủi ro đau bụng có thể làm hỏng cả chuyến. Bún quậy, bánh canh chả cá là món nóng.
• Cá đã để lâu ngoài nhiệt độ thường, quán vắng, không thấy cá được ướp lạnh: chọn món khác.
• Cùng nguyên tắc với tiết canh cua, hàu sống, nhum ăn sống chanh mù tạt.

Bị ngộ độc nặng (nôn liên tục, sốt, mất nước): gọi 115 cấp cứu y tế. Các món nên ăn khác có ở trang hải sản theo mùa.